Categorie: persoonlijk

We zijn nu ongeveer halverwege onze vakantie op Bali en tot onze eigen verbazing lukt het ons prima om bijzonder weinig te doen. Onze dagen zijn “gevuld” met zwemmen, bij het zwembad liggen, aan het strand liggen, en door de hoofdstraat van Sanur wandelen om ergens een hapje te eten.
Ik was van plan hier af en toe een verslagje te schrijven, maar ik had tot nu toe niet veel te melden. Maar gelukkig hebben we ons eergisteren in een avontuur gestort (nou ja…), waar nog wel iets over te vertellen valt.

We zijn namelijk op eigen houtje naar Denpasar gegaan. Dat is de hoofdstad van Bali. Het ligt heel dicht bij Sanur, waar wij zitten, het is er zelfs min of meer aan vastgegroeid. De reisgids zei dat de meeste toeristen Denpasar links laten liggen. We weten nu waarom.
Het begon al met een taxichauffeur die het museum niet wist te vinden. Kaartlezen (we hadden een reisgids bij ons) kon hij ook niet, hij moest iemand bellen voor instructies. Toen we daar eindelijk waren, liepen we langsde staatstempel. We wilden daar eigenlijk alleen vluchtig een blik op werpen, maar werden aangesproken door iemand die zich voordeed als gids en niet meer weg te slaan was. We zijn er aardig ingelopen. Ik wist dat we een sarong moesten huren om naar binnen te mogen en dat je daar ongeveer 2000 tot 5000 roepia aan kwijt bent. Dat is 20 tot 50 cent, dus geen probleem. Maar toen we, met die doeken om, binnen waren, vroeg hij 20 dollar om ons rond te leiden. Hij was niet weg te krijgen. Uiteindelijk wilden we weggaan, maar toen bond hij in en wilde hij het voor 10 dollar wel doen. Dat was nog veel te veel gevraagd, want hij ratelde in onverstaanbaar Engels en echt bijzonder was die tempel niet. Ik heb er twee foto’s van geplaatst. Kun je je voorstellen dat dat ding pas 60 jaar oud is? Ze moesten zich schamen dat ze het zo slecht onderhouden! Er zat ook nog een mannetje met tekeningen van onder andere de Balinese kalender. Eerst deden hij en de gids net alsof ze alleen maar uitleg wilden geven, maar het was (natuurlijk) de bedoeling dat we die dingen kochten. Gelukkig had ik de prijs al op de achterkant zien staan toen hij ze verschoof. De goedkoopste was 750.000 roepia en hoewel al die nullen heel verwarrend zijn, blijft 75 euro (eigenlijk iets minder, maar we rekenen gewoon met vier nullen minder om de transactiekosten te dekken) een belachelijke hoeveelheid geld voor een stukje papier dat waarschijnlijk gewoon geprint was…
Toen we eindelijk de tempel ontvlucht waren (nadat we erachter kwamen dat hij niet daadwerkelijk 10 dollar bedoelde, maar liever roepia’s had – zeg dat dan!), hadden we geen zin meer in het museum. Gelukkig maar, want hoewel de reisgids niet waarschuwde voor de gidsen bij de tempel, stond er wel een dergelijke waarschuwing in voorgidsen bij het museum.
Dus liepen we door in de richting waar we volgens de reisgids markten konden vinden, maar daar zijn we (zagen we achteraf) omheen gelopen.
Door de hitte (het was midden op de dag), de luchtvervuiling en gebrek aan water kreeg ik het benauwd, dus toen hebben we een bemo genomen naar een modern warenhuis waar we op de heenweg langsgekomen waren. We wisten dat we daar in ieder geval veilig konden eten. Een bemo is een klein busje met lage bankjes dat voor openbaar vervoer doorgaat. Ze rijden door de straten en je kunt erin stappen en dan kost het 2500 tot 5000 roepia om bij een andere halte weer uit te stappen.
Het kostte ons 10.000 roepia om het kleine stukje naar het warenhuis te rijden, dus we zijn een beetje afgezet, maar we waren allang blij dat we niet meer door die stikhete en benauwde straten hoefden te sjouwen. We zaten met ons erbij met zes mensen in dat busje en dat ging net. Later las ik dat men er vanuit gaat dat 14 mensen het maximum is…
Bij het warenhuis aten we iets (bij de Balinese versie van Kentucky Fried Chicken) en ik dronk een liter water. Toen voelden we ons weer een beetje mens, maar zin om de stad te bekijken hadden we niet meer. Het viel niet mee om een betrouwbare taxi te vinden (alleen de Bluebirdgroep is betrouwbaar, met de rest moet je uitkijken), maar er stopte een bemo’tje dat ons wel naar Sanur wilde brengen. We verstonden dat hij 25.000 roepia voor ons allebei vroeg, de taxi kwam op ongeveer 40.000 naar de binnenstad, dus dat vonden we redelijk. Bij het hotel bleek dat hij 75.000 bedoelde. Uiteindelijk nam hij genoegen met 50.000. Het stomme is dat je je pas later realiseert dat je hebt staan kibbelen over een paar euro. Het klinkt allemaal als veel meer…

Toch was het geen vervelende dag. Tenslotte was dit wel een avontuur en dat heb je tussen het uitrusten door toch ook nodig.
Bovendien hadden we in dat warenhuis eindelijk waterschoenen gevonden. Of iets dat we daar voor konden gebruiken, in ieder geval. Een soort crocs met een hielbandje. Die hadden we nodig voor een ander avontuur waar we het al een paar dagen over hadden.

De zee bij Sanur is heel rustig, omdat de branding bijna een kilometer (onze schatting) verderop is. Daar ligt een rif dat de golven tegenhoudt. Eigenlijk ligt het strand dus aan een lagune. We hebben al een paar keer vissers rond zien lopen op dat rif en we hadden er eentje in de gaten gehouden die naar het strand liep en die kwam niet verder dan tot zijn middel in het water. Dat wilden wij dus ook een keer proberen. Maar niet op blote voeten, want er wordt gewaarschuwd voor afgebroken koraal en voor zee-egels.
Met schoenen aan ging het goed. Het was echt ontzettend mooi. Het water was zo helder dat je regelrecht naar de bodem kon kijken. We zagen zeesterren, koralen en ook die zee-egels. Die hebben inderdaad rottige stekels, maar ze zijn ook heel mooi. Ze waren pikzwart en hadden een soort lichtgevende blauwe en gele vlekken. Het was een flinke wandeling, maar we hebben het rif bereikt (we zijn zoveel mogelijk over de zanderige plekken gelopen om geen koraal te beschadigen). Een heel aparte ervaring is dat, je ziet heel in de verte het strand, maar je staat (eindelijk) vlak bij de branding. Ik heb er geen foto’s van, omdat ik niet zeker wist of ik het zou redden zonder mijn camera nat te maken, maar we zijn van plan om het nog eens te doen. Snorkelen hebben we vorig jaar geprobeerd, dat lukte niet echt, maar op deze manier zie je toch ook een hoop van het onderwaterleven hier.
Er is trouwens wel een mogelijkheid om met een kleine onderzeeer langs een ander rif op 30 meter diepte te varen. Daar denken we nog over, het lijkt ons geweldig, maar het kost behoorlijk wat.
Als afsluiting van die drukke dag hebben we iets gegeten bij een restaurantje waar we regelmatig gaan lunchen. De pizza was heerlijk, maar helaas stond de televisie aan, wat hier gewoon, maar vrij irritant is. We zijn dus vrij vroeg weer weg gegaan. Onderweg naar huis zijn we nog even aan de bar van ons favoriete restaurant gaan zitten (een Ierse pub, waar iedere avond live-muziek is, heel gezellig), maar we hadden allebei spierpijn van het lopen en dan zit zo’n kruk niet lekker.
Dus zijn we terug gegaan naar het hotel en hebben we het laatste uurtje van de dag doorgebracht waar we die ook vaak beginnen (na het ontbijt dan): in de ligstoelen aan het strand. In het pikkedonker inderdaad. Dat doen we vaker. Het geluid van de zee op de achtergrond en dan naar de sterren kijken. Heerlijk!

Het blijft een geweldig gevoel. Al dat werk, al die woorden, tastbaar, gedrukt. In mijn handen.

Mijn favoriete schrijversblog is dat van Maisey Yates. Ik heb haar boeken nog nooit gelezen (moet er toch eens een paar bestellen), maar ik vind de manier waarop ze blogt over schrijven heel inspirerend en herkenbaar. Haar “doubt crows” plagen mij ook en haar eerlijkheid over revisies, spanning (als ze een manuscript heeft ingeleverd) en blijdschap (als het wordt uitgegeven) vind ik erg leuk om te lezen.
Nu vraag ik me af of mijn lezers ook iets meer zouden willen weten over waar ik mee bezig ben. Waarschijnlijk wel. Dus ga ik dat eens proberen, al vind ik het wel griezelig, want daarmee geef ik een hoop van mezelf bloot.
Maisey noemt de manuscripten waar ze mee bezig is naar de mannelijke hoofdpersoon. Haar nieuwste heet “The Coffee Magnate” en die daarvoor “The Aussie”. Dat werkt voor haar. Zij schrijft het soort boeken waarin de alfa man een belangrijke rol speelt.
In mijn boeken is dat toch anders. Daar is de vrouwelijke hoofdpersoon belangrijker. In de schrijfmap op mijn computer staan de manuscripten dan ook opgeslagen onder de naam van de vrouwelijke hoofdpersoon. Voor mij is dat het handigst.
Behalve dan als de hoofdpersoon van naam verandert. Dat overkomt me ook regelmatig. Tamara uit Huis vol Verleden heette eerst Liza. Ik wist al vrij snel dat die naam niet bij haar paste, maar schreef stug door. Dat doe ik nooit meer. Want nu heb ik nog steeds moeite met die nieuwe naam. En het is nog erger, want Hugo heette eerst Arthur, maar dat vond ik niet goed klinken bij Tamara. Daarom heb ik zijn naam ook veranderd.
Tegenwoordig pas ik namen gewoon meteen aan als ik besluit dat het anders moet. Ik ben bijvoorbeeld bezig met een roman over een vrouw die eerst Roos heette. Maar dat bleek toch niet haar naam te zijn. En ik had het dochtertje van Renske uit Dilemma ook al Roos genoemd. Dus heet deze vrouw nu Karlijn. Past beter bij haar. Ik sloeg het manuscript op onder de nieuwe naam, had een paar weken geen tijd om te schrijven en was het toen kwijt. Want ik was vergeten dat het een nieuwe naam had. Het systeem is nog niet helemaal waterdicht. 😉
Karlijn staat nu even in de wacht. Ik vind haar verhaal boeiend, maar ben niet zeker van de aankleding. Ik heb haar namelijk op reis gestuurd en maak gebruik van mijn eigen reis naar Zuid Afrika om haar belevenissen te beschrijven, maar ik weet niet of ik het handig is om anekdotes uit mijn eigen leven te verwerken in mijn fictie. Het voelt niet helemaal goed.
Even laten rusten dus. En als het over een paar maanden nog steeds niet goed voelt een andere manier verzinnen om Karlijn en haar ex-man een paar weken verplicht met elkaar te laten optrekken.
Op dit moment ben ik bezig met het verhaal van Donna. Die naam past perfect bij de hoofdpersoon. Vind ik in ieder geval. Donna is fotografe, gedreven, artistiek en vrijgevochten.
Haar verhaal is goed, maar mijn uitwerking klopte niet. Na veel piekeren ben ik opnieuw begonnen, in een totaal andere setting. Het landgoed en de baron veranderden in een boerderij en een boer. En zijn zus heet nu Femke in plaats van Elaine, maar gelukkig was zij niet de hoofdpersoon, dus kan het manuscript dezelfde naam houden.
Eigenlijk is dit verhaal trouwens nog veel te pril om er iets over te zeggen. Vergeet het bovenstaande dus maar snel, want er staan er eerst nog een paar andere dames op de lijst:
* Gooisch meisje Odette (die eerst Margriet heette, maar dat terzijde) beleeft avonturen op een boerderij
* Hoe het verder gaat met Renske, het zusje van Sofie uit Incognito, is vanaf november te lezen in Dilemma (een voorproefje is al te downloaden).
* En mijn uitgever leest deze maand het verhaal van Antoinette. Dat schreef ik al in 2008, na Huis vol Verleden, maar omdat het een iets ander genre is (Relax+) heeft het even in de wacht gelegen. Ik ben erg benieuwd of zij de volgende is met wie jullie kennis mogen maken…

Een paar weken geleden stelde iemand me een originele vraag: “Lees jij je eigen boeken?”
Daar moest ik even over nadenken. Ik zeg altijd dat ik het soort boeken schrijf dat ik zelf graag lees, maar om eerlijk te zijn heb ik de gedrukte versie van mijn twee eerste romans nog niet gelezen. Ik  kan er gewoon geen zin in krijgen. Dat klinkt dom, maar toch is het waar. En ik weet ook hoe het komt. Het heeft te maken met het proces dat aan het daadwerkelijk drukken van een boek vooraf gaat.
Het schrijven van de ruwe versie van een verhaal is leuk. Omdat ik zelf zelden van tevoren weet waar het verhaal precies naar toe gaat, is het allemaal enorm boeiend.
De tweede ronde is ook nog wel leuk. Lezen, verbeteren, een paar dingetjes herschrijven. Dat is het moment waarop ik denk dat anderen het misschien ook wel leuk vinden om te lezen.
Maar dan…  Voor ik het naar de uitgever stuur, wil ik er zeker van zijn dat er niet te veel spel-, stijl- en consequentiefouten in staan. Dus gaat het naar mijn proeflezers. Ik heb er drie. Eén boekenwurm die vooral het verhaal leest en daar af en toe een opmerking over heeft; één die licht dyslectisch is, maar wel van lezen houdt en dus beoordeelt of het “lekker weg leest”; en één die Nederlands studeert en het een sport vindt mijn manuscript zo foutloos mogelijk de deur uit te laten gaan. Toevallig zijn deze proeflezers mijn volwassen dochters, dus het blijft  in de familie. Denk niet dat ze daarom te mild voor me zijn, ik word genadeloos afgerekend op domme fouten en heb voor mijn nog te verschijnen roman ‘Dilemma’ het eind moeten herschrijven omdat ze dat niet goed genoeg vonden.
Als ik hun opmerkingen verwerkt heb, gaat het manuscript heen en weer tussen de uitgever, de redactrice, de vormgever en mij, voor het uiteindelijk naar de drukker gaat. We corrigeren spelfoutjes, pakken stijlfouten aan en denken na over zinnen die anders, duidelijker of beter kunnen.
Op dat punt, als ik er dus zo’n zes, zeven, soms wel acht, negen of tien keer met de stofkam doorheen ben geweest, is het verhaal voor mij echt niet boeiend meer. Ik zie alleen nog maar woorden, letters en leestekens. Dat is het moment waarop ik het los moet laten, want anders corrigeer ik de ziel uit zo’n verhaal.
Het is nu ruim twee jaar geleden dat ‘Huis vol Verleden’ uitkwam en ‘Incognito’ staat er ook al een half jaar. Soms, als ik op zoek ben naar iets te lezen, kijk ik ernaar. Zal ik? Ik weet immers dat het leuke boeken zijn, verhalen die ik graag lees. Maar ik ben bang dat ik direct die stofkam weer beetpak en dat ik, ondanks enthousiaste reacties van mijn lezers, mijn eigen boeken niet leuk zal vinden.
Tot nu toe is het antwoord op de vraag of ik mijn eigen boeken lees dus “nee”. Misschien over een jaar of vijf?

(geschreven voor het schrijversblog van uitgeverij Ellessy)

heel druk bezig…

Bezig met de afwerking van “Dilemma”